Śmierć jak kromka chleba

Kiedy w grudniu 1981 roku zomowcy strzelali do górników, którzy w kopalni "Wujek" protestowali przeciwko wprowadzonemu kilka dni wcześniej stanowi wojennemu, Kazimierz Kutz znajdował się w obozie dla internowanych. Później o dramatycznej akcji górników mówił, że był to "bunt przeciwko zniewoleniu, ale i metaforyczny znak wyobcowania Śląska z polskiej historii i współczesności". Dwa lata po tragedii, choć nie było jeszcze żadnych szans na nakręcenie obrazu o pacyfikacji kopalni, zaczął pisać scenariusz filmu, o którym mówił, że jest jego obowiązkiem. Scenariusz powstawał 11 lat, choć przez cały ten czas nie było wiadomo, czy obraz kiedykolwiek trafi na ekrany (po przełomie politycznym w 1989 roku założono nawet Społeczny Komitet Realizacji Filmu o Tragedii w Kopalni "Wujek"). Ostatecznie "Śmierć jak kromka chleba" (tytuł zaczerpnięty z wiersza Feliksa Netza) miała swoją premierę w 1994 roku i do dziś uznawana za jest za jeden z najważniejszych głosów w dyskusji o sens ofiary górników z legendarnej już śląskiej kopalni.

Katowice, noc z 12 na 13 grudnia 1981 roku. Grupa zomowców aresztuje przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność z kopalni "Wujek". Za chwilę generał Jaruzelski ogłosi stan wojenny. Dwa dni później poruszeni tym górnicy rozpoczynają strajk i domagają się uwolnienia przewodniczącego oraz zniesienia stanu wojennego. Negocjacje z władzami nie przynoszą jednak żadnych rezultatów, a wojsko, ZOMO i milicja przygotowują się do zbrojnego szturmu na zbuntowaną kopalnię.

Utrzymana w patetycznej tonacji fresku "Śmierć jak kromka chleba" - ze znakomitymi rolami Teresy Budzisz-Krzyżanowskiej i Jerzego Radziwiłowicza - należy do śląskiego cyklu KAZIMIERZA KUTZA, do którego powrócił on w latach 90. Wtedy też powstały inne filmy tego reżysera - telewizyjny "Zawrócony" (1994), który tragedię stanu wojennego przedstawia na przykładzie skromnego konformisty (w tej roli Zbigniew Zamachowski), a rok później "Pułkownik Kwiatkowski" z Markiem Kondratem, pierwsza komedia o Urzędzie Bezpieczeństwa. Jednak to właśnie "Śmierć..." została uznana za najlepszy film Kazimierza Kutza z ostatnich lat: obraz ten otrzymał Syrenkę Warszawską - nagrodę polskich krytyków filmowych za najlepszy film roku, Honorowe Wyróżnienie Jury na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni oraz Złote Grono na festiwalu filmowym w Łagowie.
wtorek 27 sierpnia 8:40 TVP Kultura
Nagraj
Najbliższe powtórki:
* opłata wg stawek operatora ** koszt SMS-a 0,50 PLN netto / 0,62 PLN brutto

ITI Neovision S.A., al. gen. W. Sikorskiego 9, 02-758 Warszawa, NIP 521-00-82-774, REGON: 010175861, wpisana do Rejestru Przedsiębiorców, przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy KRS pod nr KRS: 0000469644, kapitał zakładowy: 441.176.000 zł, w całości wpłacony, Nr GIOŚ E0012413WZBW.

TA STRONA WYKORZYSTUJE COOKIES ROZUMIEM WIĘCEJ INFORMACJI>