Nim diabeł dowie się, że nie żyjesz

Before the Devil Knows You're Dead USA | 2007 | 125 min. | Obsada: Philip Seymour Hoffman, Ethan Hawke, Albert Finney, Marisa Tomei, Aleksa Palladino, Michael ShannonReżyseria: Sidney Lumet
Nim diabeł dowie się, że nie żyjesz
Andy tonie w długach i nie radzi sobie z uzależnieniem od narkotyków. Jego małżeństwo z Giną (Marisa Tomei) przechodzi poważny kryzys. Hank w ogóle nie dorósł do roli głowy rodziny. Traktowany przez ojca z pobłażaniem, wciąż nie jest w stanie podjąć żadnej wiążącej decyzji. Nie ma pieniędzy na alimenty dla córki, a smutki topi w alkoholu w pubie Mooney's. Pewnego dnia Andy wpada na pomysł, jak szybko i łatwo zdobyć dużą kasę, która pozwoliłaby na rozwiązanie problemów obydwu braci. Przekonuje Hanka do obrabowania sklepu jubilerskiego rodziców, którzy nie poniosą straty, dzięki wypłacie odszkodowania. Hank boi się jednak samodzielnie dokonać skoku, wynajmuje więc do pomocy drobnego złodziejaszka, Bobby'ego (Brian F. O'Byrne). Prosty plan wymyka się spod kontroli. Padają strzały. Bobby ginie, a Nanette trafia w ciężkim stanie do szpitala. Zniechęcony opieszałością policji Charles, rozpoczyna prywatne śledztwo. Nie wie, że ściga własnych synów.

SIDNEY LUMET ("12 gniewnych ludzi", "Pieskie popołudnie", "Serpico", "Sieć"), nagrodzony w 2005 roku Oscarem za całokształt twórczości, często poruszał w swoich filmach temat narodzin zła. W "Nim diabeł dowie się, że nie żyjesz" reżyser po raz kolejny zajął się najmroczniejszą stroną ludzkiej natury. Tytuł nadany filmowi przez debiutującą scenarzystkę Kelly Masterson został zaczerpnięty ze starego irlandzkiego toastu: "Znajdź się w niebie na pół godziny, zanim diabeł dowie się, że nie żyjesz". W najnowszym obrazie Lumet wykorzystuje hollywoodzki schemat tzw. heist movie, czyli opowieści o napadzie. Konwencją tą posługuje się jednak w sposób twórczy i nietypowy. Nie ma tu bowiem zajmujących zwykle wiele czasu przygotowań do rabunku. Historia jest przedstawiona achronologicznie i z wielu różnych perspektyw. Fabuła cofa się i wybiega naprzód, pozwalając rekonstruować przyczyny i konsekwencje podejmowanych decyzji. Skomplikowane relacje między uczestnikami dramatu są stopniowo odsłaniane, podobnie jak ich prawdziwe oblicza i skrywane sekrety. "Widz czuje, że ta rodzina nie stanowi jedności. Z całą swoją intensywnością i pewnym szaleństwem jest to bardzo prawdziwa i wiarygodna historia. O takich rodzinach czyta się w prasie, słyszy w mediach. Takie rodziny można spotkać na całym świecie. Brat przeciwko bratu. Ojciec przeciwko synowi. Tragiczne? Tak, ale takie rzeczy mają miejsce częściej, niż nam się wydaje" - mówił o filmie Lumeta Philip Seymour Hoffman.

Reżyser wplótł w obraz elementy greckiej tragedii. Córka Hanka bierze udział w szkolnym przedstawieniu "Króla Lira", a później takim współczesnym Lirem staje się Charles Hanson. Zagrał go pięciokrotnie nominowany do Oscara Albert Finney ("Garderobiany", "Pod wulkanem", "Ścieżka strachu", "Erin Brockovich"). W postać starszego brata wcielił się laureat Oscara i zdobywca Złotego Globu Philip Seymour Hoffman ("Magnolia", "Capote", "Wojna Charliego Wilsona"). Andy jest zaradnym biznesmenem, ma żonę i dobrą posadę. Budzi zaufanie i sprawia wrażenie człowieka pewnego siebie, ale jak się okazuje ma umysł zaćmiony narkotykami. Jest sparaliżowany strachem przed wykryciem oszustw finansowych, których dopuścił się w związku z nałogiem. Koncentruje się na nabywaniu kolejnych dóbr, licząc na to, że uratuje w ten sposób rozpadające się małżeństwo z Giną. Napad to dla niego jedyna szansa, aby wyjść obronną ręką z kłopotów finansowych. Młodszego brata zagrał dwukrotnie nominowany do Oscara za "Przed zachodem słońca" i "Dzień próby" Ethan Hawke. Hank jest rozwodnikiem. Nie płaci alimentów, ledwo wiąże koniec z końcem, a żona ciągle wysuwa pod jego adresem nowe żądania finansowe. Nie można na nim polegać, jest słaby i rozkojarzony, ale ojciec zawsze wszystko mu wybacza. W niewierną żonę Andy'ego wcieliła się zdobywczyni Oscara ("Mój kuzyn Vinny") Marisa Tomei. Za tę rolę aktorka została nominowana do Independent Spirit Award. W epizodach zobaczyć też można m.in. Rosemary Harris ("Tom i Viv", "Kropla słońca", "Spider-Man 2" ) jako Nanette i Briana F. O'Byrne'a ("Włamanie na śniadanie", "Za wszelką cenę", "Podróż do Nowej Ziemi") jako Bobby'ego. Wizualną stronę filmu opracował operator Ron Fortunato ("Randka na moście", "Sunset Strip", "Rewizja osobista", "Uznajcie mnie za winnego"), uhonorowany w 1997 roku Srebrną Żabą na festiwalu Camerimage za "Nic doustnie".
sobota 3 grudnia 20:20 TVP Kultura
Najbliższe powtórki:

ITI Neovision S.A., al. gen. W. Sikorskiego 9, 02-758 Warszawa, NIP 521-00-82-774, REGON: 010175861, wpisana do Rejestru Przedsiębiorców, przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy KRS pod nr KRS: 0000469644, kapitał zakładowy: 441.176.000 zł, w całości wpłacony, Nr GIOŚ E0012413WZBW.

TA STRONA WYKORZYSTUJE COOKIES ROZUMIEM WIĘCEJ INFORMACJI>